Mục điểm báo của RFI 12-11-15 đưa tin về Hàn quốc: lúc này cả xã hội gần như nín thở theo dõi con em mình thi cử. Việc này được cả nước chăm chút, nó khiến cho cả tới sinh hoạt giờ giấc cũng có phần xáo trộn. Ví dụ như hôm nay, có đến 69 chuyến bay cất cánh cũng như đáp xuống các phi trường lớn Hàn Quốc đã bị dời lại trong khoản thời gian từ 13g10 và 13g35 để không gây tiếng ồn, làm các em thi vấn đáp tiếng Anh phân tâm.
CÓ PHẢI TRUYỀN THỐNG?
Trên báo Phong Hoá số ra 14-9-1934, nhà văn Thạch Lam kể lại cuộc diễn thuyết của cô Nguyễn Thị Kiêm về Thơ mới ở Hội Khai Trí Tiến Đức với một nhận xét tổng quát “người ta đến như một cuộc vui chơi“, “không ai nghe rõ được cái gì “.
Thậm chí, cô Kiêm (diễn giả) muốn nghe lời mình cũng không được.
Vì “ đám đông quá ồn, bắt nguồn từ một óc xếp đặt quá thiếu thốn“.
Và Thạch Lam, người nổi tiếng có một tình yêu sâu xa với sự yên lặng, nhận xét khái quát: “Mà nói cho đúng nữa, người mình không bao giờ có biết cách xếp đặt một buổi hội họp cho được hoàn toàn. Hễ đâu đông người là hỗn độn ồn ào rầm cả lên. “
Tuy thế, nhớ tới Hà Nội trước 1945, nhiều người thuộc lứa bề trên của tôi vẫn nhớ rằng thủ đô hồi ấy thanh bình lặng lẽ lắm.
Năm 1997, tại Hội nghị thượng đỉnh các nước nói tiếng Pháp, tổng thống Pháp trong lời trò chuyện với nhân dân thủ đô không quên ngỏ lời xin lỗi là họp như thế này là khiến cho một thành phố nổi tiếng yên tĩnh như Hà Nội bị ồn mất ít ngày.
Chung quanh sự yên lặng, người ta là khách mà trân trọng quá, còn mình là chủ lại không thấy quý.
Lại thêm một bằng chứng minh xác cho cảm tưởng lâu nay của tôi: Hà Nội thanh lịch của đời sống trước 1945 đã bị đánh mất.
ĐÃ TỚI LÚC MỌI SỰ YÊN LẶNG TRỞ THÀNH VÔ NGHĨA.
Bằng một cách khá kiên nhẫn, nhiều tờ báo ở ta đã đăng những bài than phiền về các loa phường. Có những tiết học đúng vào giờ loa hoạt động, thày trò chỉ còn có cách gấp sách bất lực nhìn nhau. Có những người nước ngoài đến thuê nhà, vừa thuê xong thì bỏ chạy, vì nhà ngay dưới chân loa hàng ngày loa chõ ngay vào phòng. Tiếng loa áp chế ngay trên đầu người ta. Tiếng loa dai dẳng không dứt. Mà thường toàn là những giọng đọc vô cảm.
Nhưng theo chỗ tôi biết thì cả thành phố Hà Nội, cái chuyện khá chướng ấy cấp trên chưa có ý định bỏ. Lý do nhiều lắm và đây là một hiện tượng dịp khác ta sẽ bàn. Cố nhiên tôi cũng là loại sợ loa phường lắm.
Nhưng trong sự ngán ngẩm về không khí ồn ào nói chung, có lần tôi nảy ra cái trò chơi vui vui là thử cãi hộ cho các loa phường ra sao. Và lời cãi của tôi như thế này: “Các vị thử nghĩ xem chung quanh có yên ả lặng lẽ gì cho cam? Không có loa phường thì mọi cuộc đi lại rượu chè mua bán xoay sở kiếm chác …cũng đã ồn ĩ quá rồi. Có ai người ta nghe loa đâu? Tiếng loa chỉ hoàn chỉnh thêm cái đời sống nhộn nhạo sẵn có “.
Trong các sách "Quốc văn giáo khoa thư" học hồi còn nhỏ, tôi vẫn nhập tâm một lời khuyên, khi qua đường gặp đám ma, phải ngã mũ chào. Mỗi người nằm xuống là một dịp để ta cùng nghĩ thêm về sự hư vô của cuộc đời. Vậy mà gần đây, đang đi ngoài đường thấy chỗ nào có đám là tôi lảng ngay ra phố khác. Tôi sợ gặp đám ma bởi ở đó quá ồn. Người ta lo khóc sao cho cả phố cùng nghe được mới thôi. Sự thương xót, khi được phóng to lên trong những chiếc loa hiện đại, mang tính cách một cuộc trình diễn ép buộc và đi sát tới giả dối. Tôi không có chỗ để làm cái hành động tử tế mà tôi vốn muốn làm. Tại sự ồn ào tất cả. Có trời phật chứng giám cho lòng tôi vậy !
ỒN ÀO MÀ VẪN TẺ NHẠT
Từ vài chục năm nay, vào những dịp tết nhất hoặc có lễ lạt, chung quanh Bờ Hồ thường vẫn thấy dựng lên nhiều quán nhỏ để bán các loại hàng. So với hồi bao cấp, những quán này được dựng tạo công phu hơn, vật liệu hiện đại hơn, nhưng nhìn kỹ vẫn quá cổ lỗ. Điều thấy rõ nhất: không gian quanh hồ tối sầm đi, như một bãi cỏ đầu làng nào đó. Hàng loạt loa truyền thanh được mắc nối tiếp, có khi đứng một chỗ nghe loa nọ lẫn với loa kia.
Chính báo chí gần đây viết về du lịch cũng bật mí: các tua du lịch có nghề thường khuyên khách nước ngoài không đi vào những ngày hội. Vì đó là thời gian lộn xộn không xem được gì. Hóa ra sự ồn ào ở đây lại đóng một vai mới, nó tố cáo rằng chính ra đỜi sống ở ta triền miên trong sự tẻ nhạt
VIẾT THÊM 17-11-2015
Trở lại với cái ý các báo Pháp nói ở đầu bài này, tiếng ồn đáng sợ vì nó hại cho sự suy nghĩ. Từ đây tạm đi tới một kết luận: những xã hội ồn ào là xã hội trì trệ, vì nó cản trở sự suy nghĩ, vốn là một yếu tố duy nhất có thể thúc đẩy tiến bộ xã hội.Trì trệ thì sẽ đi tới thoái hóa, đó cũng là luật.
2015
Nhận xét
Đăng nhận xét